Erwten op je bord?

Misschien zijn het wel Strube erwten?


Sinds 2013 is Strube de Europese distributeur van erwtenzaden voor het Amerikaans zaadbedrijf "Crites Seed Inc." gevestigd in Idaho. Deze heeft een zeer lange traditie in het veredelen van erwten. Hun rassen worden over heel de wereld geteeld. Het kruisen en de eerste screenings gebeuren in de USA en Nieuw-Zeeland. In een later stadium worden de rassen door Strube in Europa verder beproefd. In België wordt het nieuwe materiaal getest onder lokale omstandigheden en behoeften. De teler wil een hoge productie, ongevoelig voor ziekten, goed dorsbaar enz… De fabrieken focussen onder meer naar sortering (tendens naar fijn), soepel oogsttraject, kleur (uniform groen, afwezigheid van gele erwten) en smaak.

De geschiedenis van de erwtenindustrie

België kent een rijke traditie op vlak van de erwtenteelt voor de industrie en dit zowel in Vlaanderen als in Wallonië. Maar laat ons even teruggaan in de tijd. Tot het einde van de achttiende eeuw kon men voedsel bewaren door het te zouten, te roken, of op te leggen in azijn, vet, suiker of alcohol. De Fransman Nicolas Appert, banketbakker van beroep, is de uitvinder van het conserveren van voedsel in een afgesloten bokaal om deze dan te verwarmen tot 100°. Het steriliseren was uitgevonden en dit 60 jaar voor Pasteur! Nicolas Appert was de eerste die zijn uitvinding commercialiseerde.

Naast de bewaring in bokaal werd ook het blik uitgevonden en de eerste conservenateliers opereerden begin negentiende eeuw. In de eerste helft van de twintigste eeuw tot 1990 kenden we in België zeer veel groenteconservenfabrieken zoals La Corbeille, Le Soleil, Culina, Star, Rena, Noliko, Picolo, Mon Jardin. Marie Thumas, gevestigd in Leuven, teelde in zijn gloriejaren tot 10.000 ha erwten in België.

Nadien begon de consolidatiegolf in deze branche door heel Europa. Het Franse Bonduelle nam enkele van deze Belgische fabrieken over, maar later werden ze allemaal gesloten. De enige nog opererende conservenfabriek van betekenis in België is Noliko, gevestigd in Bree, Limburg, en is nu in handen van de Greenyard groep.

België is het hart van de groentendiepvriesproductie

Rond 1970 startten de eerste bedrijven met het invriezen van groenten. De vraag naar diepgevroren groenten bleef alsmaar stijgen, niet enkel voor huishoudens maar ook voor grootkeukens en restaurants. Wortelen, erwten, bonen en spinazie maken het grootste volume uit in deze markt maar de laatste jaren is men erg innovatief bezig met het creëren van allerhande mengelingen (oa. voor het wokken) tot zelfs kant-en-klare maaltijden.

Het centrum van deze diepvriesindustrie ligt in de streek rond Roeselare, West- Vlaanderen. 10 fabrieken hebben sinds meerdere jaren de kaap van 1 miljoen ton groenten overschreden. Ook in deze branche is een consolidatiegolf aan de gang door het fusioneren van bedrijven. België werd al snel te klein en fabrieken werden opgericht of overgenomen in het buitenland.

In Europa is ons land de belangrijkste verwerker en exporteur van diepvriesgroenten, gevolgd door Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Zoals eerder vermeld maken erwten een belangrijk deel uit van het assortiment. In totaal telen de Belgische fabrieken ongeveer 30.000 ha erwten in Wallonië, Vlaanderen en Noord-Frankrijk (bijna tot Parijs).

Contractteelt

Vanaf oktober worden de telers gecontacteerd voor het afsluiten van contracten. Deze hebben helaas weinig inspraak in de rassenkeuze en zaaiperiode. Zaaien (teler betaalt voor zaad en het werk met een precisiezaaimachine) en oogsten (ten laste van de fabriek) worden uitgevoerd door de loonwerker. Soms kan een vroege erwtenteelt (oogst eind juni) nog een volgteelt krijgen met oa. bonen. Telers met een minimale perceelsgrootte van 5 ha, toegankelijk voor de grote oogstmachines en vrachtwagens, komen in aanmerking.

Het traject van veld naar fabriek

Er wordt gezaaid van maart tot eind mei om te oogsten vanaf half juni tot begin augustus. De agro-afdelingen van de fabrieken hebben een zeer strak schema wat betreft rassenkeuze en periode van zaaien en oogsten. Niettegenstaande ons grillig weerpatroon moeten zij ervoor zorgen dat de fabriek het geoogste product zo optimaal mogelijk kan invriezen. Het ideale oogsttraject van een consumptie-erwt ligt in de zomer tussen 24 en 48 uur.

Veldmonsters worden al in een jong stadium door de teeltbegeleiders verzameld om later in de fabriek te worden gedorsen. Meestal wordt deze procedure enkele dagen later opnieuw herhaald om zo de evolutie van het perceel te kunnen volgen. De kilo opbrengst stijgt met de evolutie in hardheid. Een erwt die enkele dagen langer op het veld heeft kunnen groeien, zal praktisch altijd een hogere kilo opbrengst geven. Omdat harde erwten een lagere verkoopwaarde hebben naar de consument toe zal de fabriek hiervoor een lagere prijs aan de teler uitbetalen. Tussen fabrieken en afgevaardigden van telers wordt een akkoord bereikt over een prijzen staffel die is gekoppeld aan het Tm-getal. Een jong gedorst perceel van 7000 kg per ha kan dezelfde financiële opbrengst hebben als een perceel die enkele dagen langer op het veld heeft kunnen groeien met een opbrengst van 8.500 kg (harde) erwten.

Een geijkte Tenderometer (hardheidsmeter) geeft een bepaald getal aan; Tm 95 staat voor een zeer zachte en lekkere zoete erwt. Tm 160 verwijst naar een harde erwt met melige smaak.

Alternatieve teelt in de teeltrotatie

Voor het bepalen van de contractprijs refereren de fabrieken naar onder meer de graanprijzen en andere vergelijkbare extensieve teelten. Voor de landbouwers kan de teelt van erwten een welgekomen optie zijn in hun teeltrotatie. Advies is om zeker 6 tot 8 jaar te wachten om opnieuw erwten te telen op hetzelfde perceel in relatie tot voetziekten (aphanomyces).

Duivenvraat kan in sommige streken een probleem vormen. Een goede teeltopvolging door de landbouwer is noodzakelijk. Insecten (trips en luizen) en schimmelziekten (witziekte, meeldauw, sclerotinia, botrytis…) vragen de nodige aandacht. Inclusief onkruidbestrijding moet je al snel rekenen op 5 tot 6 interventies. Indien aanwezig moeten nachtschade, aardappelopslag met bessen en distels handmatig verwijderd worden door de teler juist voor het oogsten.

 

 

logo strube

erwten

erwten naches

erwten